• Definicja
    etn. 

    dawny ludowy zwyczaj wielkanocny polegający na tym, że w Wielki Piątek lub w Wielką Sobotę przy żartobliwych śpiewach wynoszono z domu i wylewano lub zakopywano w ziemi garnek z żurem oraz wieszano śledzia, zrobionego z tektury lub drewna, na powrozie na drzewie lub płocie, co miało być symboliczną zemstą na postnym jedzeniu i podkreślało zakończenie Wielkiego Postu

  • Warianty
    • pogrzeb żuru
  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE
    arrow down
    Tradycja
    arrow down
    zwyczaje i obyczaje

  • Połączenia
    • urządzać pogrzeb żuru i śledzia
  • Cytaty

    Dość prymitywnie żur kojarzy mi się z Wielkanocą, jak gdyby był tylko świątecznym przysmakiem. Gdzieś mi się kołacze po głowie stary ludowy obyczaj wieńczący post – pogrzeb żuru i śledzia.

    źródło: NKJP: Krzysztof Kucharski: Żur tolerancyjny, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-11-03

    W Wielki Piątek gospodynie wyrzucały nareszcie post, którego symbolem był popiół rozsypywany na polu, po czym tłukły garnek, w którym popiół niosły. A później w całej Polsce odbywał się pogrzeb żuru i śledzia.

    źródło: NKJP: Zygmunt Chabowski: Wielki Tydzień: czas wielkich tajemnic, Dziennik Łódzki, 2004-04-08

    W Wielki Piątek lub Sobotę znowu urządzano zabawę, zwaną pogrzebem żuru, czyli potrawy uznawanej za symbol postu. Młodzi chłopcy starali się namówić jakąś osobę, by trzymała w rękach garnek z żurem lub, co gorsza, z jakimiś pomyjami kuchennymi. Starano się tak rozbić garnek, by jego zawartość oblała trzymającego.

    źródło: NKJP: Tomasz A. Nowak: Zwyczaje wielkanocne, Gazeta Radomszczańska, 2009-04-15

    Dawniej ludzie szczególnie rygorystycznie przestrzegali postu, więc, aby podkreślić, że zbliża się jego koniec, urządzali pogrzeb żuru i wieszali śledzia, którego mieli już dosyć. Gar z żurem zakopywali pod drzewem, a drewnianego śledzia, symbolizującego postne potrawy wywieszali na płocie.

    źródło: NKJP: Joanna Dolna: Palmy, piórka i strusie pisanki, Gazeta Krakowska, 2007-04-02

  • Odmiana
    typ frazy: fraza rzeczownikowa
    m3, odmienny: pogrzeb Zwykle lp 
Data ostatniej modyfikacji: 12.03.2015